poniedziałek · ciało / klinika
Dwie mapy: Lowen i DSM
50% Lowen50% DSM-5-TR / ICD
Pytanie dnia: kiedy mówimy „osobowość schizoidalna”, czy wskazujemy ten sam fakt?
Lowen
W Zdradzie ciała zaburzenie schizoidalne to rozszczepienie: ego nie utożsamia się z ciałem. Człowiek orientuje się w czasie i przestrzeni, wie, że „ma ciało”, ale nie przeżywa go jako żywego źródła tożsamości. Stąd pytanie „kim jestem?”, depersonalizacja, życie obrazem i rolą. Lowen widzi to jako problem cywilizacji, nie tylko rzadką kategorię kliniczną. Neurotyk dominuje ciało, schizoid mu zaprzecza, schizofrenik się od niego odrywa.
DSM / ICD
Kryteria SPD skupiają się na wzorcu interpersonalnym: brak pragnienia bliskich relacji, samotnicze aktywności, małe zainteresowanie seksem z drugą osobą, anhedonia, brak powierników, obojętność na ocenę, chłód emocjonalny. ICD-11 idzie w stronę cech (wycofanie, ograniczony afekt), nie osobnej etykiety jako jedynej osi. To opis zachowania i funkcji, nie teorii energii ani pancerza.
Linia sporu
Mapy nakładają się na wycofanie i spłaszczenie afektu. Rozjeżdżają się w zasięgu: Lowen może nazwać „schizoidalnym” człowieka funkcjonującego, twórczego, z kryzysem tożsamości. DSM wymaga trwałego, szerokiego wzorca i wyklucza spektrum schizofrenii oraz — w praktyce różnicującej — często spektrum autyzmu i osobowość unikającą (tam jest lęk przed odrzuceniem, nie brak potrzeby kontaktu).
Kto czyta tylko Lowena, patologiiuje kulturę. Kto czyta tylko DSM, nie widzi ciała.
Obserwacja. Zanim użyjesz słowa „schizoidalny” o kimś bliskim, zapisz, którą mapę trzymasz w ręku: kryteria, czy rozszczepienie czucia.